SKANSEN FORTYFIKACJI PANCERNEJ TWIERDZY TORUŃ - BATERIA AB IV

Bateria wzniesiona w 1895 roku, jest jednym z najciekawszych obiektów Twierdzy Toruń. Jest to obiekt unikalny na skalę europejską - bateria jest modelem eksperymentalnym i jedynem w swoim rodzaju. Od lat osoby przyjeżdżające - często z zagranicy - zwiedzić Twierdzę Toruń, pierwsze swe kroki kierują na baterię. Tymczasem widok jaki zastawały jeszcze do niedawna był żenujący - bateria została całkowicie zasypana setkami ton śmieci i ziemi. Konieczność podjęcia ratunku stała się tym bardziej konieczna w obliczu nasilających się kradzieży złomu - unikalnej wieży groziło wycięcie i złomowanie.

Bateria AB IV - ok. 1970r. fot. Lech Narębski

Bateria AB IV - 1995r. fot. Lech Narębski

Dotychczasowe akcje podejmowane przez toruńskich miłośników fortyfikacji w celu ratowania substancji zabytkowych tj. zdejmowanie i składowanie w bezpiecznym miejscu pancerzy - w tym przypadku było niemożliwe. Jedynym ratunkiem dla obiektu jest jego rewitalizacja i udostępnienie do zwiedzania. W celu ratowania baterii w ramach Towarzystwa Przyjaciół Fortyfikacji Oddział Toruń, powstała sekcja pracująca nad uratowaniem baterii. Na przełomie 2007 i 2008r. członkowie sekcji powołali samodzielne stowarzyszenie - Toruńskie Towarzystwo Fortyfikacyjne, którego głównym celem jest ratowanie Baterii i okolicznych obiektów.

Bateria została wydzierżawiona w maju 2004r. W ciągu niespełna roku udało się oczyścić prawie całkowicie zasypane wnętrza, zabezpieczyć wszystkie wejścia i w końcu odkopać baterię, wywożąc ponad 700 ton ziemi. Po udostępnieniu baterii dla ruchu turystycznego, przygotowywana jest ekspozycja plenerowa przybliżająca wiedzę o sztuce inżynierii fortecznej - w pobliżu baterii posadowiony został polski schron z lat 60-tych a także radziecki z lat 80-tych. Ekspozycja ta jest stale rozwijana. Kolejnym etapem jest zagospodarowanie wybranych sąsiednich obiektów, w chwili obecnej praktycznie opuszczonych i podlegających silnej dewastacji. Pierwszym z nich jest schron amunicyjny Baterii Półpancernej, który wraz z zagospodarowaną już Baterią AB IV a wkrótce także z blokiem bojowym Baterii Półpancernej stworzą planowany na szerszą skalę Skansen Fortyfikacji Pancernej Twierdzy Toruń.

Całe przedsięwzięcie działa na zasadach non-profit - wszelkie pozyskane środki inwestowane są w rewitalizację obiektów fortecznych. Finanse pochodzą z prywatnych kieszeni członków TTF a także od sponsorów którzy pomagają nam finasowo lub materialnie.

OBIEKTY REWITALIZOWANE W RAMACH SKANSENU

Subiektywny przewodnik po kolekcjach - Centrum Sztuki Współczesnej

Forteca

Fortyfikacje - przewodnik Carta Blanca

Nowości 27.XI.08

1.XII.03r. - nieoficjalne powołanie sekcji

5.IV.04r. - zarząd TPF przyjął regulamin Sekcji, powołując tym samym pierwszą w swojej historii sekcję tematyczną

7.IV.04r. Prezydent miasta podpisał zgodę na wydzierżawienie obiektu Baterii AB IV

21.V.04r. - Bateria AB IV jest nasza
 

2004

29.VII.04r. - Wojsko odkopuje część Baterii, montaż TOWIMOR'owskiej okiennicy

30-31.VII.04r. - Pierwsze prace porządkowe wewnątrz baterii

07-08.VIII.04r. - Odkopywanie wnętrza baterii

11.VIII.04r. - Odkopywanie wnętrza baterii

11-19.VIII.04r. - Do wnętrza dostali się złodzieje kradnąc nasze saperki a także znalezione podczas prac luźne metalowe części wyposażenia baterii

19.VIII.04r. - Odkopywanie wnętrza baterii

21-22.VIII.04r. - Odkopywanie wnętrza baterii

04-05.IX.04r.  - Odkopywanie wnętrza baterii, wypompowanie wody

15.IX.04r.  - Odkopywanie wnętrza baterii, zamontowanie zamknięcia lufy działa
22.IX.04r.  - Odkopywanie wnętrza baterii

24.IX.04r. - Dostarczenie II zamnknięcia okina
02-03.X.04r. - Odkopywanie wnętrza baterii, założenie II zamknięcia okna
19.X.04r. - Wojsko odkopuje kolejną część baterii
19.XI.04r. - Wywóz ziemi
21.XI.04r. - Odkopywanie wnętrza baterii, przyrodnicy liczą nasze nietoperze: 27 osobników
19.XII.04r. - Odkopywanie wnętrza baterii, przyrodnicy liczą nasze nietoperze: 24 osobników
29.XII.04r. - Montaż bramy kratowej (wewnętrznej) wejścia
 
2005
09.I.05r. - Usuwanie ziemi ze stropu
15.I.05r. - Odkopywanie baterii (ciężki sprzęt), wywóz ziemi, przyrodnicy liczą nasze nietoperze: 27 osobników
23.I.05r. - Usuwanie ziemi ze stropu
01.II.05r. - Obicie deskami bramy wejściowej
01.II.05r. - Zabezpieczenie bramy wejściowej, przyrodnicy liczą nasze nietoperze: 18 osobników
13.III.05r. - Zabezpieczenie bramy wejściowej, przyrodnicy liczą nasze nietoperze: 14 osobników
20.III.05r. - Sprzątanie wnętrza - pomieszczeń i wieży, usuwanie ziemi ze stropu
3.IV.05r. - Usuwanie ziemi ze stropu
8.V.05r. - Usuwanie ziemi ze stropu, wyznaczenie kolejnego wykopu
21.V.05r. - Odkopywanie baterii (ciężki sprzęt), załozenie oświetlenia
22.V.05r. - Porządkowanie terenu
28.V.05r. - Odkopywanie wnętrza, porządkowanie terenu
29.V.05r. - Odkopywanie wnętrza
01.VI.05r. - Odkopywanie wnętrza
05.VI.05r. - Odkopywanie wnętrza - blok baterii oczyszczony, prace przy wieży
12.VI.05r. - Odkopywanie wnętrza - wieża oczyszczona, prace przy wieży
19.VI.05r. - Porządkowanie terenu, usuwanie papy ze stropu, malowanie bramy
26.VI.05r. - Porządkowanie terenu
07.VII.05r. - Czyszczenie wnętrz i ścian
15.VIII.05r. - Dzień Otwarty Baterii
03.IX.05r. - Prace ziemne przy majdanie
18.IX.05r. - Europejskie Dni Dziedzictwa na Baterii AB IV
25.IX.05r. - Prace przy wieży, uzupełnianie ubytków stropu
02.X.05r. - Demontaż mechanizmu obrotu wieży, usuwanie wtórnej uszczelki wieży
09.X.05r. - Usuwanie wtórnej uszczelki wieży
02.X.05r. - Usuwanie wtórnej uszczelki wieży, nieudana próba poruszenia wieży, uszczelnienie wieży
13.XI.05r. - Odkopanie stanowiska obserwacyjno-bojowego na terenie dawnej jednostki radzieckiej
18.XI.05r. - wykopanie dziury dla schronu radzieckiego (ciężki sprzęt)
20.XI.05r. - Prace przy wykopie dla radzieckiego schronu
21.XI.05r. - Przewiezienie radzieckiego schronu
22.XI.05r. - Transport i rozładunek 13 palet (ok. 16t.) płyt betonowych z IBFu do wzmocnienia skarpy
 
2006
2.V.06r. - Niwelacja terenu (ciężki sprzęt)
7.V.06r. - Prace ziemne przy majdanie
13.V.06r. - Układanie darni na stoku
14.V.06r. - Prace przy nadstawie
18.V.06r. - Układanie darni na stoku
21.V.06r. - Prace przy nadstawie, udrażnianie studni
05.VI.06r. - Transport drewna na okopy
17.VI.06r. - Prace przy nadstawie - osadzenie gzymsu
25.VI.06r. - Prace przy nadstawie, bielenie ścian, pogłębianie studni
02.VII.06r. - Bielenie ścian, rekonstrukcja studni
09.VII.06r. - Bielenie ścian
16.VII.06r. - Bielenie ścian
23.VII.06r. - Bielenie ścian
05.VIII.06r. - Bielenie ścian, porządkowanie wnętrz, czyszczenie elementów metalowych
12.VIII.06r. - Rozbiórka i transport prefabrykatów betonowych typu "L" - pomoc PKP PLK SA
13.VIII.06r.- Bielenie ścian
15.VIII.06r. - Bielenie ścian
19.VIII.06r. - Bielenie ścian
20.VIII.06r. - Bielenie ścian, montaż pierwszej "L"
26.VIII.06r. - Montaż "L", bielenie ścian
27.VIII.06r. - Montaż "L", bielenie ścian, prace przy instalacji oświetleniowej
02.IX.06r. - Bielenie ścian, prace przy instalacji oświetleniowej
03.IX.06r. - Bielenie ścian, prace przy instalacji oświetleniowej
05.IX.06r. - Prace przy instalacji oświetleniowej
09.IX.06r. - Montaż "L", prace przy instalacji oświetleniowej
10.IX.06r. - Montaż "L", prace przy instalacji oświetleniowej
16.IX.06r. - Prace ogólne
17.IX.06r. - Prace ogólne
23.IX.06r. - Montaż "L", prace przy instalacji oświetleniowej
24.IX.06r. - Zbijanie kozłów hiszpańskich, prace przy stanowisku SPS
28.IX.06r. - Przywiezienie wieżyczki obserwatora W.T. 90
29.IX.06r. - Montaż wystawy
30.IX.06r. - Europejskie Dni Dziedzictwa na Baterii AB IV
15.X.06r. - Prace przy gzymsie nadstawy, odkopywanie prawej końcówki korytarza głównego
21.X.06r. - Prace przy gzymsie nadstawy - kapinosie
28.X.06r. - Prace przy gzymsie nadstawy - kapinosie
11.XI.06r. - Prace przy gzymsie nadstawy - kapinosie, uprzątnięcie wnętrz schronu amunicyjnego
27.XI.06r. - Transport słupów ogrodzeniowych
31.XII.06r. - Stawianie słupów ogrodzeniowych
 
2007
06.I.07r. - Instalacja skrzynki energetycznej, położenie kabli i wykonanie przepustu kabli do baterii
14.I.07r. - Osadzenie drzwi i zamknięcie schronu amunicyjnego
19.I.07r. - Wizytacja z Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków. Rozpoczęcie procedury wpisu do rejestru
06.II.07r. - Stawianie słupów ogrodzeniowych. Sponsor i wykonawca prac: GEOFIZYKA Toruń
14.II.07r. - Wpisanie Baterii AB IV do rejestru zabytków
18.III.07r. - Przenoszenie magazynu
25.III.07r. - Prace przy ogrodzeniu - wykop dziur, prace porządkowe na majdanie schronu amunicyjnego
28.III.07. - Transport z Drawna schronu biernego z blachy falistej
1.IV.07r. - Prace przy ogrodzeniu - korekcja słupów
6.IV.07r. - Prace porządkowe na majdanie schronu amunicyjnego (ciężki sprzęt)
15.IV.07r. - Prace przy ogrodzeniu - korekcja słupów
22.IV.07r. - Prace przy ogrodzeniu - korekcja słupów
06.V.07r. - Prace przy ogrodzeniu - korekcja słupów
13.V.07r. - Prace przy słupach tablic sponsorów i bramy
20.V.07r. - Odkrzaczanie i porządkowanie wnętrz bloku bojowego Baterii SLB
26.V.07r. - Prace przy słupach tablic sponsorów, montaż schronu SBF-180
27.V.07r. - Prace przy słupach tablic sponsorów, montaż schronu SBF-180
02.VI.07r. - Wykopanie dołu pod schron SBF-180 (ciężki sprzęt)
03.VI.07r. - Prace przy schronie SBF-180
06.VI.07r. - Posadownie dźwigiem schronu SBF-180 w wykopie
10.VI.07r. - Montaż i zasypanie schronu SBF-180
12.VI.07r. - Zasypanie schronu SBF-180 i niwelacja terenu (ciężki sprzęt)
30.VI.07r. - Profilowanie skarpy
11.VIII.07r. - Czyszczenie wnętrz schronu amunicyjnego - 800l wody
12.VIII.07r. - Czyszczenie wnętrz schronu amunicyjnego - 600l wody
19.VIII.07r. - Czyszczenie wnętrz schronu amunicyjnego
20.VIII.07r. - Czyszczenie wnętrz schronu amunicyjnego
26.VIII. Prace przy skarpie
1.IX.07r. - Malowanie wnętrz schronu amunicyjnego
2.IX.07r. - Malowanie wnętrz schronu amunicyjnego
8.IX.07r. - Malowanie wnętrz schronu amunicyjnego
9.IX.07r. - Malowanie wnętrz schronu amunicyjnego
16.IX.07r. - Malowanie wnętrz schronu amunicyjnego
21.IX.07r. - Montaż instalacji oświetleniowej
22.IX.07r. - Montaż instalacji oświetleniowej, wystawy Marcina Wichrowskiego
23.IX.07r. - Europejskie Dni Dziedzictwa na Baterii AB IV
29.X.07r. - Prace przy przekopie pod drogą (ciężki sprzęt)
18.XI.07r. - Prace przy przekopie pod drogą
02.XII.07r. - Prace przy przekopie pod drogą
08.XII.07r. - Wykonanie wykopu pod okablowanie schronu amunicyjnego (ciężki sprzęt). Sponsor: MOTA ENGIL
 
2008
12.I.08.r. - Transport elementów schronu SBF, transprt stanowiska prefabrykowanego
13.I.08r. - Posadowienie stanowiska prefabrykowanego (ciężki sprzęt)
20.I.08r. - Zamknięcie połączeń telefonicznych między Baterią AB IV a schronem amunicyjnym SLB
28.I.08r. - Transport armaty ZIS-3 (użyczający: Muzeum Okręgowe w Toruniu)
02.III.08r. - Prace przy okopie betonowego punktu obserwacyjno-bojowego
09.III.08r. - Prace przy okopie betonowego punktu obserwacyjno-bojowego, montaż instalacji oświetleniowej w schronie amunicyjnym
05.IV.08r. - Wykopanie rowu przeszkody p.piechotnej, stanowiska armaty ZIS, usypanie góry pod punkt obserwacyjny (ciężki sprzęt)
11.IV.08r. - Prace przy rowie przeszkody, stanowisku betonowym
18.IV.08r. - Zlot bunkrowców na skansenie - II Wiosna u Zbycha
20.IV.08r. - Prace przy schronie SBF-180
27.IV.08r. - Prace przy schronie SBF-180
04.V.08r. - Prace przy schronie SBF-180
11.V.08r. - Czyszczenie komory schronu amunicyjnego
17.V.08r. - Prace przy schronie SBF-180
18.V.08r. - Prace przy schronie SBF-180
25.V.08r. - Prace przy stanowisku armaty ZIS
08.VI.08r. - Prace przy stanowisku armaty ZIS
15.VI.08r. - Czyszczenie komory schronu amunicyjnego, prace przy wystawie "Stalag XXA" , korowanie drewna
22.VI.08r. - Czyszczenie komory schronu amunicyjnego, prace przy wystawie "Stalag XXA"
04.VII.08r. - Plener filmu "Moja śpąca wojenka"
06.VII.08r. - Malowanie wnętrz schronu amunicyjnego
07.VII.08r. - Trasport schronu "Żbot"
20.VII.08r. - Korowanie drewna, prace przy okopie
29.VII.08r. - Transport palet
02.VIII.08r. - Impregnacja drwewna na stanowisko armaty
03.VIII.08r. - Malowanie wnętrz schronu amunicyjnego
10.VIII.08r. - Budowa stanowiska armaty ZIS-3
15.VIII.08r. - Budowa stanowiska armaty ZIS-3
31.VIII.08r. - Budowa stanowiska armaty ZIS-3
14.IX.08r. - Prace porządkowe
18.IX.08r. - Montaż wystawy Stalag XXA / Whetton
19.IX.08r. - Montaż wystawy Stalag XXA / Whetton
20.IX.08r. - Europejskie Dni Dziedzictwa - Dzień Otwarty w Skansenie Fortyfikacji
22.IX.08r. - Prace przy armacie ZIS-3
26.IX.08r. - Malowanie wnętrz schronu amunicyjnego
22.IX.08r. - Transport armaty ZIS-3
12.XI.08r. - Przejęcie umowy dzierżawy przez TTF
16.XI.08r. - Prace przy armacie ZIS-3
22.XI.08r. - Instalacja makiety Stalagu
07.XII.08r. - Czyszczenie komory schronu amunicyjnego, udrażnianie przewodów wentylacji, odkucie nisz
 
2009
25.I.09r. - Czyszczenie komory schronu amunicyjnego
01.II.09r. - Czyszczenie komory schronu amunicyjnego
08.II.09r. - Czyszczenie komory schronu amunicyjnego
08.III.09r. - Czyszczenie komory schronu amunicyjnego, prace przy elektryce schronu SBF-180
22.III.09r. - Malowanie wnętrz schronu amunicyjnego
29.III.09r. - Prace przy instalacji oświetleniowej schronu amunicyjnego
05.IV.09r. - Wydobycie płyt wzmacniających okop
17-19.IV.09r. - Zlot bunkrowców na skansenie - III Wiosna u Zbycha
19.IV.09r. - Montaż płyt wzmacniających okop przy "rokossowszczaku"
17.V.09r. - Malowanie wnętrz schronu amunicyjnego
31.VI.09r. - Montaż płyt wzmacniających okop przy "rokossowszczaku"
14.VI.09r. - Przygotowanie wykopu pod ŻBOTa
21.VI.09r. - Transport i posadowienie podstawy ŻBOTa
28.VI.09r. - Koszenie trawy, porządkowanie terenu
05.VII.09r. - Koszenie trawy, porządkowanie terenu
06.VII.09r. - Posadowienie ŻBOTa, ustawienie przeszkody p.panc
09.VII.09r. - Przyjęcie przez Radę Miasta uchwały o zmianie dzierżawy Baterii na 15 lat
26.VII.09r. - Kopanie dojścia do ŻBOTa
04.VIII.09r. - Zabezpieczenie drzwi z Fortu VII
16.VIII.09r. - Prace przy stanowisku ŻBOTa
23.VIII.09r. - Prace przy stanowisku ŻBOTa
30.VIII.09r. - Prace przy stanowisku ŻBOTa
01.IX.09r. - Podpisanie umowy dzierżawy Baterii AB IV na 15 lat
19.IX.09r. - Europejskie Dni Dziedzictwa - zwiedzanie fortów XIII, XIV, XV
20.IX.09r. - Europejskie Dni Dziedzictwa - zwiedzanie fortów XI, XII, Baterii SLB, AB IV
25.IX.09r. - Prace przy wystawie Jarosława Wróbla
26.IX.09r. - Europejskie Dni Dziedzictwa - rekonstrukcja "Wrzesień 39", otwarcie wystawy
27.IX.09r. - Europejskie Dni Dziedzictwa - zwiedzanie fortów VII, VIII
14.IX.09r. - Odkopanie lewej ściany stropu Baterii AB IV (ciężki sprzęt)
18.X.09r. - Zwiedzanie DAG
15.XI.09r. - Montaż regałów w schronie amunicyjnym SLB
 
2010
17.I.10r. - Czyszczenie komory schronu amunicyjnego, wyburzenie wtórnych ścian
14.II.10r. - Udział w inscenizacji w Wałczu (działon ZIS-3 - LWP)
14.III.10r. - Czyszczenie komory schronu amunicyjnego
21.III.10r. - Demontaż elementów izolacyjnych ogrodzenia
10.IV.10r. - Ćwieczenia działoczynu moździerzy (63 Toruński Pułk Piechoty)
11.IV.10r. - Czyszczenie komory schronu amunicyjnego
14.IV.10r. - Transport elementów izolacyjnych ogrodzenia
18.IV.10r. - Porządkowanie bloku bojowego Baterii SLB
16.V.10r. - Czyszczenie komory schronu amunicyjnego
23.V.10r. - Czyszczenie komory schronu amunicyjnego
06.VI.10r. - Prace murarskie w schronie amunicyjnym
20.VI.10r. - Czyszczenie komory schronu amunicyjnego
27.VI.10r. - Transport wyposażenia fortecznego z magazynu Fortu IV do Skansenu
04.VII.10r. - Porządkowanie zieleni
01.VIII.10r. - Porządkowanie zieleni, osuszanie schronów

 

napisz do nas: TTF

strona na serwerze www.fortyfikacje.pl